Bosbouw: een belangrijke globale markt

Er bestaan zowel natuurlijke bosgebieden als aangelegde plantages. Het hoofddoel van bosbouw is het creëren en implementeren van systemen, milieuvoorzieningen en diensten die het mogelijk maken dat bossen zich duurzaam kunnen ontwikkelen. De uitdaging voor bosbouw ligt in het creëren van geaccepteerde systemen die bijdragen aan het behoud van de natuurlijke omgeving en de daarin gelegen natuurlijke bronnen. In de meeste bosbouwgebieden is de bosbouwindustrie van groot economisch, sociaal en ecologisch belang voor de regio.

Groeiende marktvraag

De huidige marktvraag voor tropisch hardhout ligt relatief hoog (90 miljoen m3 per jaar) en bestaat vooral uit niet-duurzame bronnen (natuurlijke bossen). Deze marktvraag zal voorzienbaar stijgen, in lijn met de groei van de wereldpopulatie. In de toekomst zullen plantages een toenemende rol spelen in de hardhoutproductie aangezien bosgebieden, geschikt voor houtleveringen, teruglopen als gevolg van ontbossing, afbraak van bruikbare grond, ontoegankelijkheid van gebieden of ter bescherming van het milieu en/of de omgeving. Om aan de huidige vraag naar hardhout volledig tegemoet te komen middels plantages, zou daar ongeveer 9 miljoen hectare plantages voor nodig zijn (gelijk aan 80% van de koffieplantages wereldwijd). Dat betekent dat er zo’n 3 miljoen ha ten opzichte van de huidige omvang aan plantages bij zou moeten komen. Om die reden zijn er veel mogelijkheden voor investering in teakhout en ander tropisch hardhout in de nabije toekomst, omdat de marktaanvraag voor duurzaam geproduceerd hardhout hoogstwaarschijnlijk zal stijgen.

De behoefte aan teakplantages

De meest duidelijke ontwikkelingstrend is een voortdurende daling in de kwaliteit van natuurlijk teakhout. Dit zal resulteren in een vervaging tussen teakhout dat afkomstig is van goed beheerde plantages en van niet-gecultiveerde gronden. De verboden houtkap in natuurlijke teakgebieden zal naar alle waarschijnlijk nog wel voortduren. Als dit oploopt zal de bijdrage relatief klein zijn. Daarnaast is de vraag naar teakhout vanuit Azië aan het stijgen, wat als gevolg heeft dat het meeste teakhout (behalve hout van écht hoge kwaliteit), afkomstig van nieuwe bronnen en lokale plantages, aantrekkelijke internationale prijzen opleveren. Veel plantages die zijn gecreëerd in Azië zijn vervangen door gekapte gebieden in plaats van nieuw beplante gebieden, en dragen dus niet bij aan enige uitbreiding van teakgebieden of aan het tegemoetkomen van de stijgende vraag naar teakhout.

Kortom, de stijgende vraag naar hardhout, zoals bijvoorbeeld teakhout, bedreigt natuurlijke bossen en de kwaliteit van natuurlijk gegroeid teakhout. Plantages daarentegen bieden zowel economische als duurzame mogelijkheden voor de groeiende milieuproblematiek.

Bosbouw als een onmisbaar element voor de wereldwijde klimaatcontrole

Een investering in bosbouw en de kaphout infrastructuur op wereldwijde schaal wordt gezien als een onmisbaar element voor een wereldwijde klimaatcontrole.
 Het Verenigde Naties Milieu Programma (UNEP) stelt dat landen die investeren in natuurlijke gebieden hoogstwaarschijnlijk zullen worden beloond in de toekomst. 
Ontbossing moet ook worden gezien als een hoge prioriteit aangezien de uitdunning van natuurlijke bossen bijna 20 procent van de koolstofuitstoot wereldwijd telt, wat hoger ligt dan de transport sector.

“Op de lange termijn is een duurzame strategie, gericht op het onderhoud en de toename van koolstofvoorraden in bossen, terwijl een jaarlijkse instandhouding van velden kaphout, vezels of energie uit bossen de grootste voordelige verlichting opwekken, het meest wenselijk” IPCC, 4th Assessment Report, 2007

Bomen spelen een cruciale rol in het opvangen van CO2 gassen, die het broeikaseffect aanwakkeren. Minder bossen betekent dus grotere hoeveelheden aan broeikasgassen die in de atmosfeer terechtkomen en de opwarming van de aarde versnellen en verergeren. Bossen die op leeggehaalde landbouwgrond worden geplant kunnen jaarlijks 5-30 ton CO2 verplaatsen per hectare. (bron: NSM)

Verantwoordelijkheid voor het milieu

Voor het verlichten van de druk op natuurlijke bossen; terwijl aan wereldwijde vraag blijft worden voldaan, bieden hoog-renderende bosbouwplantages volgens bosbouwspecialisten Botkins en Sedjo een goede oplossing. Er is berekend dat plantages met een jaarlijks rendement van 10 kubieke meter per hectare kunnen voorzien in de wereldwijde vraag op slechts 5% van de bestaande bosgebieden. Ter vergelijking: natuurlijke bossen produceren ongeveer 1-2 kubieke meter per hectare, zonder plantages zou dus 5 tot 10 keer meer natuurlijk bosgebied nodig zijn om te voldoen aan de marktvraag.
Als oplossing heeft bosbouwer Chad Oliver gesuggereerd om bossen aan te planten die hoge rendementen genereren en tegelijkertijd de natuur beschermen.
Deze bosbouwplantages bedoeld voor de productie van kaphout en pulphout (vershout) verhogen de totale oppervlakte van bossen wereldwijd. De ecosystemen op deze plantages zijn -in het algemeen- niet van dezelfde rijkdom in biodiversiteit als de oorspronkelijke bossen. De plantages kunnen echter wel worden beheerd op een manier die hun beschermingsfuncties ten behoeve van de biodiversiteit versterken. Bovendien zijn plantage ecosystemen belangrijke aanbieders van ecosysteemvoorzieningen zoals het behouden van voedingsstoffen, het beschermen van waterscheidingen en het opslaan van koolstof. Daarnaast spelen ze een grote rol spelen in het temperen van de druk op natuurlijke bossen voor kaphout en brandhout productie.

Bosbouw is een duurzame en natuurlijke bron voor ecosystemen waarmee een schone lucht, schoon water, biodiversiteit en CO2-opslag worden bevorderd. Conservatie verzekert het behoud van bossen voor toekomstige generaties.